Ἄγιος Λουκᾶς ὁ ἰατρός, Ἀρχιεπισκόπος Κριμαίας.
«Ὅς γὰρ ἂν θέλει τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτὴν• ὅς δ’ ἂν ἀπολέσῃ την ἑαυτοῦ ψυχὴν ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου, οὗτος σώσει αὐτήν».
Ω, Κύριέ μου! Εἶναι πολὺ σημαντικὸς αὐτὸς ὁ λόγος σου καὶ ἔχει μεγάλο βάθος. Εἶναι πολὺ σημαντικὸ γιὰ μᾶς νὰ καταλάβουμε τὸ βάθος τοῦ λόγου αὐτοῦ!
Τὰ λόγια Σου σὲ πολλοὺς δημιουργοῦν σύγχυση καὶ προκαλοῦν ἀπορία. Τί σημαίνει αὐτὸ ποὺ λέει ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, ὅτι πρέπει νὰ χάσουμε τὴ ψυχή μας. Ἐμεῖς θέλουμε νὰ τὴν σώσουμε καὶ Αὐτός μᾶς λέει νὰ τὴν χάσουμε. Καὶ μάλιστα νὰ χάσουμε τὴν ψυχή μας εἶναι ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιὰ νὰ τὴν σώσουμε, αὐτὸ ἀκριβῶς λέει ὁ λόγος Του. Καὶ πῶς νὰ τὸ καταλάβουμε; Αὐτὸ πρέπει νὰ σᾶς ἐξηγήσω γιὰ νὰ διαλύσω τὶς ἀπορίες σας.
Τί εἶναι ἡ ἀνθρώπινη ψυχή; Ἡ ψυχή μας εἶναι τὸ σύνολο τῶν αἰσθήσεων, τῶν ἐπιδιώξεων καὶ τῶν ἐπιθυμιῶν μας, τῶν ἀντιλήψεων καὶ προσλήψεων ἀπὸ τὸν ἐξωτερικὸ καὶ τὸν ἐσωτερικὸ κόσμο. Τὸ περιεχόμενο τῆς ψυχῆς τοῦ κάθε ἀνθρώπου εἶναι διαφορετικό. Ὅλοι σας γνωρίζετε πόσο διαφορετικὲς εἶναι οἱ σκέψεις, οἱ ἐπιθυμίες καὶ οἱ ἐπιδιώξεις τῆς κάθε ἀνθρώπινης ψυχῆς.
Πολὺ συχνὰ αὐτὲς οἱ ἐπιδιώξεις καὶ οἱ ἐπιθυμίες εἶναι ἀκάθαρτες καὶ ἀνώμαλες. Ἡ ψυχὴ ἑνὸς ἀνθρώπου ποὺ μπορεῖ νὰ εἶναι γεμάτη ἀπὸ ψέμα, ὑπερηφάνεια, ἐγωισμό, αὐτοέπαινο, λαιμαργία, πορνεία ἢ ἀκόμα καὶ νὰ ἔχει τάση νὰ κλέβει καὶ νὰ φονεύει τον πλησίον. Μία τέτοια ψυχὴ εἶναι βδέλυγμα ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Αὐτὴ μοιάζει μὲ τὸν τόπο ποὺ πετᾶνε τὶς ἀκαθαρσίες, ὁ ὁποῖος εἶναι γεμᾶτος ἀπαίσια σκουλήκια. Μιὰ τέτοια ψυχὴ εἶναι σαπρὴ καὶ δὲν εἶναι ἄξια τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ.
Οἱ ψυχὲς τῶν ἀνθρώπων εἶναι καθαρὲς καὶ γεμᾶτες καλὲς ἐπιθυμίες. Ἀλλὰ καὶ σὲ τέτοιες ψυχές, ἂν αὐτὲς δὲν ἔχουν την χάρη τοῦ Θεοῦ, μπορεῖ νὰ ὑπάρχει βρωμιά. Γι’ αὐτὸ ὁ Κύριος μας Ἰησοῦς Χριστὸς λέει, ὅτι αὐτὸς ποὺ θέλει νὰ τὸν ἀκολουθήσει πρέπει νὰ ἀπαρνηθεῖ τὸν ἑαυτό του. Τί σημαίνει νὰ ἀπαρνηθοῦμε τὸν ἑαυτό μας; Αὐτὸ σημαίνει ὅτι πρέπει νὰ ἀπαρνηθοῦμε τὰ δικά μας σχέδια καὶ τὴν δική μας κατανόηση τῶν ὁδῶν τῆς ζωῆς, νὰ παρατήσουμε τὶς ἐπιθυμίες καὶ τὶς ἐπιδιώξεις μας καὶ νὰ ἀπαρνηθοῦμε τὴν βούλησή μας. Πρέπει τὴν ψυχή μας αὐτή, τὴν ρυπαρὴ καὶ ἁμαρτωλή, νὰ τὴν χάσουμε καὶ νὰ τὴν ἀπαρνηθοῦμε ὁλοσχερῶς. Ἂν δὲν θὰ χάσει ὁ ἄνθρωπος αὐτὴ τὴν ἀκάθαρτη ψυχή του, τότε εἶναι ἀδύνατον γι’ αὐτὸν νὰ ἀποκτήσει τὴν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν.
Ἂν θὰ τὴν χάσει, ἂν θὰ ἀπαρνηθεῖ μία τέτοια ψυχή, τότε θὰ τὴν σώσει. Διότι μόνο τότε, ὅταν ἡ ψυχὴ θὰ ἐλευθερωθεῖ ἀπὸ τὶς ἁμαρτωλὲς ἐπιθυμίες καὶ γίνει φωτεινή, μπορεῖ νὰ κατοικήσει μέσα της τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Μόνο τότε ὁ Χριστὸς θὰ σώσει αὐτὴ τὴν ψυχή. Γιατί ὁ Χριστὸς δὲν σώζει κανέναν διὰ τῆς βίας. Περιμένει νὰ μισήσει ὁ ἄνθρωπος τὸν ἑαυτό του καὶ μὲ μετάνοια νὰ στραφεῖ πρὸς τὸν Θεὸ καὶ νὰ τὸν ἱκετέψει γιὰ τὴν σωτηρία του, νὰ ἐπιθυμεῖ τὸ ἅγιο Πνεῦμα νὰ κατοικήσει στὴν ψυχή του.