Αυτισμός

Καθώς η τεχνολογία και η επιστήμη αναπτύσσονται, κάνουν την εμφάνιση τους νέες ασθένειες, οι οποίες υποβαθμίζουν την ποιότητα της ανθρώπινης ζωής (ιός Ebola, AIDS, καρκίνος). Οι επιπτώσεις που οι ασθένειες αυτές επέφεραν θέτουν στο μυαλό της κοινωνίας προβληματισμούς σχετικά με το πόσο θετικές είναι οι αλλαγές που η τεχνολογία έφερε στον τρόπο ζωής μας τις τελευταίες δεκαετίες. Μία ακόμη ασθένεια που σχετίζεται με την «πρόοδο» και τις αλλαγές στις συνήθειες μας είναι ο αυτισμός.

Ο αυτισμός σαν ασθένεια κατατάσσεται στις διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές. Τα άτομα που πάσχουν από αυτήν παρουσιάζουν συμπτώματα πριν τα πρώτα τρία έτη της ηλικίας τους. Στις Η.Π.Α. το ποσοστό εμφάνισης της νόσου άπτει το 1.4% του πληθυσμού (έρευνες  FDA 2014), ενώ στην Ελλάδα το 0.6% του πληθυσμού (έρευνες 2013). Αξιοσημείωτο είναι το ότι τα 4/5 των αυτιστικών ατόμων είναι αρσενικά ενώ το 1/5 θηλυκά. Δυστυχώς τα παραπάνω ποσοστά αυξάνονται ετησίως με ταχύ ρυθμό της τάξης του 10-17%.

Τα συμπτώματα του αυτισμού κυμαίνονται σε ένα εξαιρετικά ευρύ φάσμα. Κάθε αυτιστικό άτομο είναι μοναδικό ως προς τα συμπτώματά του. Παρόλα αυτά υπάρχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά. Σε αυτά ανήκουν η αδυναμία ανάπτυξης της λεκτικής και της μη-λεκτικής επικοινωνίας, η έλλειψη ανταπόκρισης στις κοινωνικές σχέσεις μέχρι και με μέλη της οικογένειας, οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις και η έντονη προσοχή σε λεπτομέρειες. Το 70% των ατόμων παρουσιάζουν νοητική καθυστέρηση, ενώ πολλές φορές δεν αναπτύσσουν ενδιαφέροντα ούτε δημιουργική φαντασία. Το φάσμα των συμπτωμάτων μπορεί να κυμαίνεται από έντονη υπερκινητικότητα μέχρι ασυνήθιστη παθητικότητα, από επιθετικότητα μέχρι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές.

Στην νόσο αυτήν, όμως, υπάρχει και η θετική όψη. Το 20% των αυτιστικών ατόμων βρίσκονται σε φυσιολογικό διανοητικό επίπεδο ενώ το 10% είναι ευφυέστερα από τον μέσο όρο. Είναι αρκετά συχνό τέτοιοι άνθρωποι να διαπρέπουν σε διάφορους τομείς όπως η μουσική ή τα μαθηματικά. Αρκετές φορές αναπτύσσουν και πολύ ισχυρή μνήμη.

Στα παραπάνω συμπτώματα μπορεί να οδηγήσουν πολλοί παράγοντες, αν και, γενικώς, τα αίτια είναι ακόμη ανακριβή. Έχει επιβεβαιωθεί ότι σε μεγάλο βαθμό η  νόσος είναι γενετική και σχετίζεται με μεταλλάξεις που έχουν συμβεί στα κύτταρα του εμβρύου. Επίσης, σύμφωνα με έρευνες του πανεπιστημίου ΜΙΤ, ουσίες που βρίσκονται σε ορισμένα φυτοφάρμακα αυξάνουν κατά 60% την πιθανότητα εμφάνισης αυτισμού. Πιθανότατα για την εμφάνιση της νόσου οφείλονται ουσίες οι οποίες χρησιμοποιούνται σε σύγχρονα οικοδομικά υλικά καθώς και πολλοί περιβαλλοντικοί ρύποι. Την ίδια στιγμή, το κάπνισμα κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι ιώσεις που πιθανόν θα προσβάλλουν την έγκυο ή/και η έλλειψη βιταμινών στην διατροφή της αυξάνουν τις πιθανότητες γέννησης αυτιστικού ανθρώπου.

Είναι, λοιπόν, κρίσιμη η εύρεση θεραπείας για τον αυτισμό αν και ακόμη είναι σε πρώιμο στάδιο. Ωστόσο έχει σημειωθεί σημαντική επιτυχία με τις παρακάτω μεθόδους. Σημαντική είναι η συμβολή της ειδικής αγωγής και της θεραπείας των συμπτωμάτων του αυτισμού μέσω της μάθησης ορισμένων δεξιοτήτων, αντικείμενο το οποίο γνωρίζουν να ασκούν ειδικοί θεραπευτές. Είναι συζητήσιμη η ίαση των επιπλοκών της ασθένειας μέσω της επαφής με ζώα  -καθώς με αυτόν τον τρόπο το παιδί μαθαίνει να επικοινωνεί, να παίζει και να φροντίζει-, ενώ διαδίδεται ταχέως και η μέθοδος της μουσικοθεραπείας.

Για τον περιορισμό αυτής της μάστιγας, ωστόσο, είναι απαραίτητη και η εξυγίανση του τρόπου ζωής και των συνηθειών μας, όπως παρατηρείται και από τα αίτια. Παρά την πρόοδο της τεχνολογίας και την εισχώρηση νέων υλικών αγαθών και μεθόδων στην καθημερινότητά μας, ο σύγχρονος άνθρωπος φαίνεται αρκετά ανίκανος να διαχειριστεί την γνώση και τα εφόδιά του, με αποτέλεσμα την δημιουργία μιας αλυσίδας καταστροφών (αρρώστιες, υποβάθμιση περιβάλλοντος). Το γεγονός αυτό είναι μόνο μία ένδειξη της απόκλισής του από την εν Χριστώ ζωή και τις ορθόδοξες χριστιανικές αξίες. Όσο, λοιπόν, και αν προσπαθούμε και καταφέρνουμε να θεραπεύσουμε ανθρώπους που φέρουν την συγκεκριμένη αρρώστια, αυτή θα συνεχίσει να βασανίζει την ανθρωπότητα. Για την καταπολέμηση τέτοιων φαινομένων είναι αναγκαία η στροφή του ανθρώπου στην Εκκλησία και κατά συνέπεια στην αγάπη στον συνάνθρωπο, και όχι απλά στην διευκόλυνση της καθημερινότητας του ή στην δημιουργία σύγχρονων μέσων ηδονής (κάπνισμα).

Όσον άφορα του γονείς αυτιστικών παιδιών μπορεί να είναι απαραίτητη η επικοινωνία με ψυχολόγους, θεραπευτές, πνευματικούς ή/και φίλους, άτομα, δηλαδή, ικανά να κατανοήσουν τον πόνο τους, αλλά και να τους παρέχουν οποιουδήποτε είδους υποστήριξη όταν αυτό είναι απαραίτητο. Ωστόσο οι γονείς χρειάζεται να κατανοήσουν ότι, παρά την ασθένειά του, το παιδί τους είναι μοναδικό, ξεχωριστό, όπως κάθε δημιούργημα του Θεού, και αξίζει αγάπη και, προφανώς, ισάξια αντιμετώπιση. Είναι απαραίτητο, λοιπόν, για αυτούς να εκτιμήσουν το δώρο που τους δόθηκε, έχοντας εμπιστοσύνη στο Θεό για την ευτυχία της οικογένειάς τους.

Ένα άρθρο του Νικόλαου Λιασκόπουλου, φοιτητή ιατρικής