140127-p02-stavros - CopyΡώτησα κάποιον φίλο συγγραφέα, γιατί φοβούμαστε καί μοῦ ἀπάντησε ὅτι ὁ φόβος προέρχεται ἀπό τά παιδικά χρόνια. Ὁ φόβος εἶναι τό παρελθόν, εἶπε. Εἶναι τό ὑποσυνείδητο, τό προσωπικό καί τό συλλογικό. Αὐτή ἦταν ἡ ἀπάντηση τοῦ φίλου. Ἡ ἀπάντηση ὅτι ὁ φόβος μου προέρχεται ἀπό τά παιδικά μου χρόνια, δέν βοηθάει σέ τίποτα. Δέν μποροῦμε νά ἀλλάξουμε τά παιδικά μας χρόνια ἤ τό παρελθόν μας.

Πολλοί εἶναι αἰσιόδοξοι μέ τό χρέος τῆς χώρας μας πρός τούς τοκογλύφους. Θά φέρει κάτι καλό, λένε. Θά μᾶς ἀναγκάσει νά ἀναζητήσουμε ἀξίες τῆς ζωῆς ἀνώτερες ἀπό τά χρήματα, τή διασκέδαση καί τήν καλοπέραση, πού ὑπόσχεται ὁ ὑλισμός. Σέ μένα μπορῶ νά πῶ ὅτι ἡ σκέψη τοῦ χρέους, καί γιά νά ἀκριβολογῶ ὁ φόβος τοῦ χρέους μέ ἔκαμε νά σκεφτῶ ἐπάνω στόν φόβο. Ὁ φόβος φαίνεται σάν ἕνα ἄλυτο πρόβλημα, ὅπως ἄλυτο πρόβλημα φαίνεται καί τό χρέος μας πρός τούς τοκογλύφους. Συνάμα ἡ φτώχεια πού μᾶς ἀπειλεῖ ἐπαληθεύει ὅτι ἡ πενία (καί ἡ ἀπειλή τῆς πενίας) τέχνας κατεργάζεται. Ἄν δέν δοῦμε τόν ἑαυτό μας φτωχό καί πένητα, γυμνόν ἀπό τά ψεύτικα στολίδια τοῦ ὑλισμοῦ δέν θά γνωρίσουμε τόν ἑαυτό μας ὅπως εἶναι.

Μήπως πρέπει νά σκεφτοῦμε γιά τόν φόβο, ὅπως σκεφτόμαστε γιά τό χρέος; Τό χρέος γιά τά χρήματα μονοπωλεῖ τή σκέψη μας. Σάν νά μήν ἔχουμε ἄλλα χρέη. Τό χρέος τῆς ἀγάπης τοῦ πλησίον καί τοῦ ἑαυτοῦ μας π.χ. πῶς τό ξεπληρώνουμε;

Ὁ Τσέχος συγγραφέας Ταντέους Γκόλας, στό βιβλίο του «Τεμπελιά κι αὐτογνωσία» ἔχει ἕνα μήνυμα ἐπάνω σ’ αὐτό. Γιά νά λάβεις τό μήνυμά του, πρέπει νά ἀντικαταστήσεις τή λέξη «τεμπελιά» μέ τή λέξη «ἀγάπη». Γράφει ὁ Ταντέους Γκόλας: «Ἀγαπῶ τόν ἑαυτόν μου ὅ, τι κι ἄν κάνει, ἐπειδή τό κάνει. Ἀγαπῶ τόν ἑαυτόν μου ὅ, τι κι ἄν σκέφτεται, ἐπειδή τό σκέφτεται».

Ἔτσι τουλάχιστον ἀποδίδει τά λόγια του ἡ μετάφραση. Ὀμολογῶ ὅτι γιά νά καταλάβω τί θέλει νά πεῖ ὁ συγγραφέας ἄλλαξα κάπως τή μετάφραση. Σ’ αὐτό μέ βοήθησε ἡ ἑλληνική παροιμία «ἀγάπα τόν φίλο σου μέ τά ἐλαττώματά του».

Διάβασα λοιπόν τά λόγια τοῦ Ταντέους ὡς ἑξῆς: «Ἀγαπῶ τόν ἑαυτό μου ὅ, τι κι ἄν κάνει, ἀγαπῶ τόν ἑαυτό μου ὅ, τι κι ἄν σκέφτεται».

Θά μοῦ πεῖτε, ἀγαπᾶς τόν ἑαυτό σου, ἐνῷ πρέπει νά ἀγαπᾶς τούς ἄλλους; Ἀγαπῶ τόν ἑαυτό μου, πού φαίνεται εὔκολο ἐνῷ δέν εἶναι κι ὕστερα βλέπουμε γιά τήν ἀγάπη τῶν ἄλλων. Ἡ ἀγάπη τοῦ ἑαυτοῦ εἶναι ἡ βάση γιά τήν ἀγάπη τῶν ἄλλων. Ἀγάπα τόν πλησίον σου σάν τόν ἑαυτό σου.

Ἀγαπᾶμε τόν ἑαυτό μας; Ὑπάρχουν δύο μεγάλες κατηγορίες ἀνθρώπων, οἱ μισόχαζοι κι οἱ ἀνέραστοι. Μπορεῖς νά στηριχτεῖς στήν ἀγάπη ἑνός μισόχαζου γιά τόν ἑαυτό του ἤ ἑνός ἀνέραστου; Ὁ ἀνέραστος δέν ἀγαπάει οὖτε τόν ἑαυτό του, οὖτε τούς ἄλλους καί ζεῖ μέσα στήν κόλαση τῆς ἀπουσίας τοῦ Θεοῦ τῆς ἀγάπης. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί χρειάζονται τή θεραπεία τῆς ἀγάπης, τούς λείπει τό στοιχεῖο τῆς ἀγάπης.

Ἀνέραστοι βομβαρδίζουν ἀμάχους, κατάπιέζουν τούς φτωχούς καί κατεξουσιάζουν τούς λαούς.

Νά ἀγαπᾶμε τόν ἑαυτό μας ὅ, τι κι ἄν κάνει; Ὁ Ἰησοῦς μᾶς ἀγαπάει ὅ, τι κι ἄν κάνουμε. Γιατί νά μήν κάνουμε κι ἑμεῖς τό ἴδιο; Ὁ Ἰησοῦς ἐνσαρκώθηκε γιά τούς ἁμαρτωλούς. Ἀγαπῶντας τόν ἑαυτό μας μέ ὅ, τι κι ἄν κάνει δέν σημαίνει ὅτι ἀγαπᾶμε τίς ἁμαρτίες του. Ὅταν ἀγαπῶ τόν ἑαυτό μου, ἀκόμα καί ὅταν εἶναι ἄρρωστος, δέν σημαίνει ὅτι ἀγαπῶ τήν ἀρρώστια. Ἤ ὅταν ἀγαπῶ τόν ἑαυτό μου μέ τά λάθη του δέν σημαίνει ὅτι ἀγαπῶ τά λάθη.

Αὐτός πού μπορεῖ νά πεῖ ψέματα, μπορεῖ καί νά κλέψει. Κι αὐτός πού μπορεῖ νά κλέψει, μπορεῖ καί νά σκοτώσει. Ἀγαπάει τόν ἑαυτό του αὐτός πού ψεύδεται, πού κλέβει, πού σκοτώνει; Αὐτός πού ἁμαρτάνει, λέει ἡ Ἁγία Γραφή, μισεῖ τήν ἴδια του τήν ψυχή.