Αθεϊσμός: Ο νέος φονταμενταλισμός
Για δογματισμό και ιδεολογική αδιαλλαξία κατηγορούνται οι αθεϊστές
www.kathimerini.gr με στοιχεία από Associated Press Ημερομηνία: 03-04-07
ΟΙ ΑΘΕΪΣΤΕΣ κατηγορούνται επ’ εσχάτων για τη μαχητικότητά τους και για τις προσπάθειες που
καταβάλουν για να εξαλείψουν κάθε έννοια θρησκευτικότητας. Ποιος, όμως, εξαπολύει τις
βαρύτατες αυτές κατηγορίες; Αλλοι αθεϊστές.
Πραγματικό ιδεολογικό ρήγμα έχει εμφανισθεί στις τάξεις των Αμερικανών που δεν πιστεύουν
στο Θεό. Ο Γκρεγκ Έπσταϊν -πάστορας της «Ουμανιστικής Εκκλησίας» στο Πανεπιστήμιο
Χάρβαρντ, στέκεται στη μία πλευρά της διένεξης, ενώ στην αντίπερα όχθη βρίσκονται οι
λεγόμενοι «Νέοι Αθεϊστές». Ο Έπσταϊν πιστεύει ότι το κίνημά του πρόκειται να γιγαντωθεί, αλλά
ανησυχεί παράλληλα για τον οξύ τόνο των «Νέων Αθεϊστών».
Οι πιο γνωστοί «Νέοι Αθεϊστές» είναι μεταξύ άλλων ο συγγραφέας Ρίτσαρντ Ντόκινς, που έχει
χαρακτηρίσει το Θεό της Παλαιάς Διαθήκη ως «ψυχωτικό εγκληματία» και ο Σαμ Χάρις, που
προβλέπει μεγάλες φυσικές καταστροφές, εφόσον ο άνθρωπος δεν απαρνηθεί την πίστη του. Οι
συγγραφείς αυτοί υποστηρίζουν ότι η θρησκευτική πίστη είναι τόσο βλαβερή, που πρέπει να
εξαφανισθεί, για να δώσει τη θέση της στην επιστήμη και τη λογική.
30α γενέθλια
Τον ερχόμενο μήνα, το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ θα γιορτάσει τα τριακοσιοστά γενέθλια της
Ουμανιστικής Εκκλησίας, ενώ η εκδήλωση θα δώσει την ευκαιρία στον πάστορα Έπσταϊν να
τοποθετηθεί απέναντι στους «Νέους Αθεϊστές».
Ο Έπσταϊν χαρακτηρίζει τα μέλη της ιδεολογικής αυτής τάσης «άθεους φονταμενταλιστές», ενώ
επικρίνει τις απόλυτες θέσεις και την αδιαλλαξία τους. «Ο Ουμανισμός δεν έχει τίποτα να κάνει
με την εξάλειψη των θρησκειών. Πρόκειται για μία φιλοσοφία ενσωμάτωσης», εξηγεί.
Ο ουμανισμός απορρίπτει κάθε πίστη σε υπερφυσικές δυνάμεις, τονίζοντας αντίθετα την αξία
της προσωπικής αξιοπρέπειας, της δικαιοσύνης και της κοινωνικής ισονομίας. Εάν δεν υπάρχει
Θεός, έτοιμος να βοηθήσει τον άνθρωπο, τότε η ανθρωπότητα τα καταφέρνει καλύτερα. Τα
γενέθλια του «Νέου Ουμανισμού» θα δώσουν έμφαση στην πολυ-πολιτισμικότητα και τη
συμφιλίωση των ιδεολογιών.
Ο Ε.Ο. Ουίλσον, που έχει τιμηθεί με βραβείο Πούλιτζερ, έχει πραγματοποιήσει μεγάλη
προσπάθεια προσέλκυσης των Ευαγγελικών Χριστιανών στην εκστρατεία καταπολέμησης της
υπερθέρμανσης του πλανήτη, αλλά και «άλλων τομέων ηθικής δράσης».
Ο μαχητικός τόνος των Νέων Αθεϊστών απειλεί να αποξενώσει μεγάλα δόγματα, των οποίων τη
βοήθεια ο Ουίλσον θεωρεί απαραίτητη για την αντιμετώπιση των μεγάλων σύγχρονων
προβλημάτων.
Υπερβολικός δογματισμός
Ο Σαμ Χάρις, συγγραφέας του βιβλίου «Γράμμα σε ένα Χριστιανικό Έθνος», εκτιμά ότι η
διαφωνία είναι υπερβολική. Πιστεύει ότι υπάρχει χώρος για διάφορες απόψεις στη συζήτηση
μεταξύ επιστημονικού ρασιοναλισμού και θρησκευτικού δογματισμού.
«Θεωρώ ότι δεν είναι αναγκαίο όλοι να υιοθετούν την ασυμβίβαστη στάση, που έχω επιλέξει
κατά της πίστης. Αν και δεν φυλακίζουμε τους ανθρώπους για την ανοησία τους, αρχίζουμε
σταδιακά να μην τους δίνουμε σημασία», λέει ο Χάρις για όσους επιδεικνύουν ιδεολογική
αυστηρότητα.
Αλλοι συμμετέχοντες στα «γενέθλια» της Ουμανιστικής εκκλησίας του Χάρβαρντ δεν έχουν,
όμως, κανένα πρόβλημα με το ύφος των «Νέων Αθεϊστών». Ο ψυχολόγος του Πανεπιστημίου
Χάρβαρντ και συγγραφέας Στίβεν Πίνκερ λέει ότι το πάθος της επιχειρηματολογίας των Νέων
Αθεϊστών είναι συχνό φαινόμενο στις επιστημονικές διαφωνίες και «είναι πολύ ηπιότερο από ό,τι
αποδεχόμαστε σε κριτικές κινηματογράφου και βιβλίου».
Μεγάλη έρευνα του Πανεπιστημίου Μπέιλορ από το 2006 έδειξε ότι πάνω από 15 εκατομμύρια
Αμερικανοί δηλώνουν αθεϊστές, ενώ ακόμη και μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ,
ο Πιτ Σταρκ από την Καλιφόρνια, έγινε πρόσφατα ο πρώτος βουλευτής που δηλώνει αθεϊστής.